Azərbaycanın "Yaşıl enerji" strategiyasında günəş potensialının reallaşdırılması və bu sahəyə cəlb olunan qlobal kapital ölkə iqtisadiyyatı üçün yeni perspektivlər açır.
İllik 2500-3000 saat günəşli gün sayına malik olan Azərbaycanın bu sahədəki ümumi texniki potensialı 23 min meqavat həcmində qiymətləndirilir.
Hazırda istismarda olan 230 MVt gücündə olan "Qaradağ" Günəş Elektrik Stansiyası təkbaşına ildə 110 milyon kubmetr təbii qaza qənaət etməyə imkan yaradır. Bu fonda "Masdar" və "BP" kimi qlobal nəhənglər ölkədə ümumi gücü 1000 meqavata yaxınlaşan yeni günəş stansiyaları ("Şəfəq", "Biləsuvar", "Neftçala") qururlar.
İqtisadçı Eldəniz Əmirov mövzu ilə bağlı EDnews-a danışarkən bildirib ki, bərpaolunan enerji istehsalı gücündən və ya investisiya həcmindən daha çox, ilk növbədə diqqəti Azərbaycanın investisiya imicinə yönəltmək lazımdır.
O vurğulayıb ki, beynəlxalq etimad mühitinin yaxşılaşması ölkənin investisiya cəlbediciliyini birbaşa yüksəldir:
"Hazırda Azərbaycanda bərpaolunan enerji sektorunda irimiqyaslı layihələr icra olunur və qlobal şirkətlər ölkəmizə böyük həcmdə investisiyalar yatırır. Konkret nümunə olaraq, 240 meqavat gücündə olan və təxminən 200 milyon ABŞ dolları investisiya tələb edən “Şəfəq” Günəş Elektrik Stansiyasını göstərmək olar. Eyni zamanda, hazırda “Masdar” şirkəti tərəfindən Biləsuvarda 445 meqavat, Neftçalada isə 315 meqavat gücündə günəş elektrik stansiyalarının inşası layihəsi həyata keçirilir. Bu layihələrin ümumi gücü təxminən 1000 meqavata yaxındır. Bu göstərici Azərbaycanın beynəlxalq investisiya reytinqinə müsbət təsir göstərir və digər qlobal investorlar üçün mühüm siqnal rolunu oynayır”.
İqtisadçının fikrincə, Azərbaycanda indiyə qədər iki enerji strategiyası uğurla həyata keçirilib və hazırda icra olunan alternativ enerji xətti artıq üçüncü mərhələdir və enerji sektorunda yeni bir dövrün başlanğıcıdır.
"Bu fəaliyyət perspektivdə dövlət büdcəsi gəlirlərinin yüksək səviyyədə formalaşmasına xidmət edəcək, həmçinin ölkəyə valyuta daxilolmalarının müsbət dinamikasına öz töhfəsini verəcək. Bu da xarici investorların ölkəmizə olan marağını daha da artıracaq. Hazırda layihələrin özünüdoğrultma tempi barədə qəti fikir söyləmək bir qədər çətindir. Çünki alternativ enerji, xüsusilə günəş layihələrində qoyulan vəsaitlərin geri dönüş müddəti adətən 8-12 il arasında dəyişir. Azərbaycanda günəşli günlərin sayının çox olması və uzunmüddətli elektrik alqı-satqı müqavilələri nəzərə alındıqda, bu sahədə müsbət dinamikanın olacağını gözləmək olar. İnvestisiyaların geri dönüşü baxımından hər hansı bir problemin yaşanacağını düşünmürəm," - deyə o qeyd edib.
Eldəniz Əmirov əlavə edib ki, bu tipli irimiqyaslı layihələrin icrası olduqca müsbət addımdır və gələcəkdə ölkə iqtisadiyyatına yüksək səmərə verəcəyi ehtimalı çox böyükdür.
Qeyd edək ki, Azərbaycan 2030-cu illa qədər ölkənin ümumi enerji balansında bərpaolunan enerjinin payını 30 faizə çatdırmağı hədəfləyir və bu istiqamətdə qlobal tərəfdaşlarla investisiya layihələrinin genişləndirilməsini davam etdirir.
Amin Həsənli | EDnews
