Paytaxtın müxtəlif ərazilərində aparılan söküntü işləri zamanı ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri də kiçik sahəli mənzillərə ödənilən kompensasiyalardır.
Bir çox vətəndaş hesab edir ki, təqdim olunan məbləğlə eyni ərazidə yeni mənzil almaq mümkün olmur. Bəs bu kateqoriyadan olan evlər üçün xüsusi kompensasiya mexanizmi tətbiq edilə bilərmi?
Məsələ ilə bağlı iqtisadçı Natiq Cəfərli EDnews-a açıqlamasında bildirib ki, dövlət ehtiyacları üçün daşınmaz əmlakın alınması qanunvericilikdə istisna hal kimi nəzərdə tutulub və yalnız müəyyən şərtlər daxilində həyata keçirilə bilər.
Onun sözlərinə görə, belə hallarda söhbət əsasən strateji infrastruktur layihələri və ya təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı qərarlardan gedir:
“Qanunvericilikdə bunun üçün konkret meyarlar müəyyən edilib. Dövlət qurumu ilə vətəndaş arasında razılıq əldə olunmalıdır. Əgər vətəndaş təklif olunan kompensasiyadan narazıdırsa, məhkəməyə müraciət etmək hüququna malikdir”.
Ekspert vurğulayıb ki, son illər aparılan söküntülərin böyük hissəsi dövlət tərəfindən deyil, özəl tikinti şirkətləri tərəfindən həyata keçirilir. Bu səbəbdən də kompensasiya məsələlərində vahid dövlət əmsalının tətbiqindən danışmaq doğru deyil.
“Özəl şirkətlərin kompensasiya üçün hansısa əmsal müəyyən etmək səlahiyyəti yoxdur. Onlar mülkiyyət sahibi ilə qarşılıqlı razılıq əsasında anlaşmalıdırlar. Vətəndaşı qane etməyən təkliflə söküntü həyata keçirilə bilməz. Mülkiyyət hüququ toxunulmazdır və qanunla qorunur”.
N.Cəfərli qeyd edib ki, bəzi hallarda özəl şirkətlər dövlət adından çıxış edirmiş kimi davranaraq vətəndaşlara təzyiq göstərməyə çalışırlar:
“Praktikada elə hallar olur ki, vətəndaş razılaşmadıqda kommunal xidmətlərin dayandırılması və ya müxtəlif təzyiq üsullarından istifadə edilir. Bu isə qanunvericiliyin ruhuna ziddir. Mövcud qanunlar vətəndaşın hüquqlarını qorumaq üçün kifayət qədər imkan yaradır”.
İqtisadçının sözlərinə görə, heç kəs vətəndaşı məcburi şəkildə evindən çıxara bilməz:
“Əsas prinsip qarşılıqlı razılaşmadır. Vətəndaş öz əmlakı üçün istədiyi qiyməti tələb edə bilər. Əgər tərəflər arasında razılıq əldə olunmursa, şirkət məcburi köçürmə həyata keçirə bilməz”.
Ekspert hesab edir ki, ən optimal həll yollarından biri vətəndaşa yeni tikilən binada mənzil verilməsi və tikinti müddətində kirayə xərclərinin qarşılanmasıdır.
“Məsələn, vətəndaşa daha geniş və müasir mənzil təklif oluna bilər. Bina təhvil verilənədək isə onun kirayə xərcləri şirkət tərəfindən ödənilə bilər. Bu, həm vətəndaşın maraqlarına uyğun olur, həm də tərəflər arasında anlaşmanın əldə edilməsinə şərait yaradır”.
Natiq Cəfərli bildirib ki, bu kimi məsələlərin həlli üçün əsas vasitə dialoq və qarşılıqlı anlaşmadır:
“Daşınmaz əmlak sahibinin razılığı əsas şərtdir. Kompensasiya və köçürülmə prosesləri yalnız hüquqi çərçivədə və tərəflərin razılığı əsasında həyata keçirilməlidir. Mübahisələrin həlli yolu məcburiyyət deyil, danışıqlardır”.
Aytac | EDnews
.jpg)
.jpg)
