İsrail bu gün yalnız müharibə aparan ölkə deyil - eyni zamanda daxilində iki fərqli reallığın toqquşduğu bir məkana çevrilib. Siyasi parçalanma, media qarşıdurması və bir-birini təkzib edən ictimai rəy ölkəni vahid mövqedən uzaqlaşdırır.
İsrailli siyasi şərhçi Yuri Luqunin EDnews-a müsahibəsində ölkədəki daxili böhran, hakimiyyətin reytinqləri və siyasi qüvvələr arasındakı real balans haqqında danışıb.
Analitik bildirir ki, İsrail cəmiyyətindəki parçalanma artıq sadəcə ideoloji deyil, faktiki olaraq eyni ölkə daxilində sivilizasiya xarakterli qarşıdurmaya çevrilib. Bu bölünmə təkcə seçicilər arasında deyil, həm də media məkanında açıq şəkildə özünü göstərir.
Bu, siyasi fikir ayrılığı səviyyəsini çoxdan keçib - ölkə daxilində iki fərqli reallıq formalaşıb- deyə o vurğulayır.
Onun sözlərinə görə, sağ və ultra-sağ düşərgə üçün əsas prioritet təhlükəsizlik, müharibənin davam etdirilməsi və dövlətin suverenliyinin qorunmasıdır. Sol və ultra-sol qüvvələr isə daha çox sülhün əldə olunmasına fokuslanır, hətta bu sülhün şərtləri qeyri-müəyyən qalsa belə.
Sağ yönümlü informasiya məkanında İsrailin hərbi uğurları və təhlükəsizlik siyasəti ön plana çəkilir, sol mediada isə hökumətin ölkəni beynəlxalq təcridə apardığı və müharibəni uzatdığı iddia olunur.
Bu ziddiyyət ictimai rəy sorğularında da özünü göstərir - fərqli nəticələr eyni vaxtda tam əks mənzərə yaradır və ölkədə paralel siyasi reallıqların mövcudluğunu daha da aydın göstərir.
Müharibənin təsirinə toxunan ekspert bildirir ki, proses mövcud parçalanmanı aradan qaldırmaq əvəzinə onu daha da dərinləşdirib.
Cəmiyyət ordunun sərt addımlarını dəstəkləyir, amma eyni zamanda siyasi rəhbərliyə tam etibar etmir. Bu isə sistem daxilində ciddi ziddiyyət yaradır - deyə analitik qeyd edir.
İsrailin baş naziri Benjamin Netanyahu ilə bağlı vəziyyəti şərh edən ekspert vurğulayır ki, onun dəstəyi sabit deyil və əsasən hərbi uğurlar və informasiya gündəmi ilə dəyişir. Netanyahu güclü siyasi fiqur olaraq qalır, lakin əvvəlki kimi tam dominant mövqe əldə edə bilməyib.
Ekspert hesab edir ki, hazırda əsas siyasi rəqabət klassik sol-sağ qarşıdurması çərçivəsində deyil. Onun sözlərinə görə, əsas mübarizə sağ və sağ-mərkəzçi düşərgə daxilində gedir.
Bu kontekstdə əsas rəqib kimi Naftali Bennett önə çıxır. O, həm mərkəzçi, həm də sağ elektoratın bir hissəsini cəlb edə bilir və bu da siyasi balansı dəyişdirən əsas faktorlardan biri hesab olunur.
Digər tərəfdən, Yair Lapid kimi fiqurların mövqelərinin nisbətən zəif qaldığı qeyd edilir.
Seçici davranışına toxunan analitik bildirir ki, İsraildə vahid seçici modeli mövcud deyil. Sağ düşərgə üçün əsas amil təhlükəsizlik və dövlətin qorunmasıdırsa, sol üçün iqtisadiyyat və müharibənin nəticələri daha ön plana çıxır. Mərkəz isə həyat səviyyəsinə fokuslansa da, hazırkı mərhələdə bu mövzu ikinci planda qalır.
Ekspertin fikrincə, ölkədəki parçalanma müharibənin nəticəsi deyil, lakin son hadisələr onu daha sərt və dərin edib. İsrail artıq uzun müddətdir artan regional gərginlik fonunda yaşayır və bu da daxili siyasi sabitliyə birbaşa təsir göstərir.
Növbədənkənar seçkilər məsələsinə gəlincə, analitik hesab edir ki, hazırda belə ssenari az ehtimallıdır. Onun sözlərinə görə, seçkilər rəsmi olaraq 2026-cı ilin oktyabrına planlaşdırılıb və yalnız ciddi koalisiya böhranı və ya siyasi qərar belə prosesi sürətləndirə bilər.
Beynəlxalq faktorların roluna toxunan ekspert bildirir ki, xarici təzyiq İsrail daxilində siyasi mübarizənin bir hissəsinə çevrilib.
Xarici təzyiq sağ düşərgə üçün sərt siyasətin əsaslandırılmasıdır, sol düşərgə isə bunu hökumətin səhv kursunun nəticəsi kimi təqdim edir - deyə qeyd edir.
Analitik əlavə edir ki, xüsusilə Donald Trump faktorunun təsiri ilə İsrail bəzi hallarda paralel siyasət yürütməyə məcbur qalır - bir tərəfdən hərbi xətti davam etdirir, digər tərəfdən isə danışıq imkanlarını açıq saxlayır.
EDnews/Fatimə
